مهم ترین مشخصه روغن موتور خودرو، ویسکوزیته آن است که در زبان مهندسی فارسی به آن گرانروی گفته می شود ولی در فرهنگ عامه به اسم غلظت شناخته می شود.

تعریف ویسکوزیته چیست؟

ویسکوزیته در واقع ضخامت سیال یا مقاومت سیال است در برابر جریان که در تعریف SAE  (سازمانی که بسیاری از استانداردهای خودرویی را بیان می کند) اینگونه تعریف شده: مدت زمان مورد نیاز برای عبور سیال از یک شیراستاندارد در دمای تعیین شده ( البیته که شیر استاندارد هم تعریف خود را دارد). واحد اندازه گیری ویسکوزیته cgs است که البته ویسکوزیته بوسیله centistokes اندازه گیری میشه که 0.1 cgs است.

ویسکوزیته روغن چیست

ویسکوزیته با دما رابطه عکس دارد و با تغییرات دما، ویسکوزیته نیز تغییر میکند و بدین گونه است که با افزایش دما ویسکوزیته کاهش می یابد و با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد.

ویسکوزیته روغن موتور مطلوب خودرو ما باید به گونه ای باشد که به همه جای موتور برسد و فیلم روغن ( ضخانت لایه روغن) مورد نظر ما را تشکیل دهد و با افزایش دما و تغییر ویسکوزیته به همه جای موتور برسد و فیلم روغنی خود را حفظ کند.

اکثر روانکارها پایه نفتی دارند و خالص اند و به اصطلاح نوعی سیال نیوتنی هستند و از قانون ویسکوزیته – دما پیروی می کنند ولی در سالهای اخیر پلیمرهای کربنی به روان کار خالص افزوده می شود که شخصیت نیوتنی آنها عوض میکند و آنرا غیر نیوتنی می کند این پلیمرها از زنجیره های کربنی ساخته شدن که با افزایش دما طول این زنجیره ها بزرگتر شده و حرکت مولکولی را سخت تر می کند که موجب می شود ویسکوزیته افزایش نیابد و در هنگام کاهش دما طول زنجیره کوتاه تر شود و ویسکوزیته افزایش نیابد. به این گونه روانکارها مولتی گرید گفته می شود و به این دلیل ساخته شده اند که موتور خودرو در یک شرایط ثابت و یکسان کار نمی کند و در یک بازه دمایی از موتور خودرو محافظت کنند مثلا گاهی استارت در روزهای سرد زمستانی  با ویسکوزیته کم و یا گاهی کارکرد در دور موتور بالا با دمای بالا با ویسکوزیته بیشتر.

ویسکوزیته روغن چیست

روی روغن موتور 2 عدد نوشته شده است برای مثال 40 w10 که عدد کوچکتر برای آن است که اگر دما صفر یا زیر صفر درجه سانتیگراد باشد روغن رفتار روانکار خالص 10 را دارد و حرف w نیز به منظور زمستان است. عدد برزگتر نیز برای دمای کارکرد موتور ( حدود 98 درجه سانتیگراد) است که روغن در این دما رفتاری به مانند یک روانکار با ویسکوزیته 40 را دارد.

روغن های مولتی گرید مخلوطی از دو روانکار خالص نیست و تغییرات ویسکوزیته به تدریج در آن اتفاق می افتد که با افزونی هایی که به آن اضافه شده رفتاری به مانند آنها در دماهای ذکر شده را دارد.

روغن موتور مناسب برای محصولات ایران خودرو و سایپا

مهمترین منبع و ماخذ برای تشخیص یک روغن موتور خودرو دفترچه راهنما خودرو است که البته این مورد در محصولات ایرانی صدق نمی کند ولی بطور کلی برای محصولات خانواده ایران خودرو روغن های 40w 10 یا 40w  5 و برای محصولات سایپا نیز 30w  5 یا 30 w 0 توصیه می شود.