روغن موتور یکی از ارکان مهم در کارکرد صحیح پیشرانه خودرو می باشد که در صورت کمبود و یا فقدان آن اصطکاک بیش از پیش در قطعات پیشرانه بوجود می اید و منجر به داغ کردن  قطعات و ساییدگی آنان می شود و آسیب جدی به پیشرانه وارد میشود در این مقاله قصد داریم تا چگونگی روغن سوزی و اثر آن بر پیشرانه را بررسی کنیم.

روغن سوزی چیست؟

از جمله معایب در پیشرانه های احتراقی با کارکرد بالا میتوان به روغن سوزی اشاره داشت ولی این مشکل را می شود در خودرو هایی که کم کار هستند نیز مشاهده کرد.
پیشرانه هر خودرو بصورت طبیعی مقداری از روغن را در محفظه احتراق می سوزاند.ولی اگر به هر دلیلی روغن به مقدار قابل توجه به داخل محفظه احتراق راه پیدا کند این مقدار مشخص به طرز محسوس بیشتر می شود.

علت روغن سوزی خودرو چیست؟

۱. فرسودگی لاستیک ساق سوپاپ ( گاید سوپاپ)

ساق سوپاپ قطعه ای است که پیستون در آن حرکت میکند و از آنجایی که باید بین ساق سوپاپ و خود سوپاپ روان کاری شود پس باید از نشت روغن در این دو قطعه جلوگیری نمود که لاستیک ساق سوپاپ این کار را انجام می دهد که با گذشت زمان این قطعه فرسوده شده و موجب نشت روغن به محفظه احتراق شده و روغن سوزی شکل میگیرد.

لاستیک ساق سوپاپ

نمایی از سوپاپ و گاید سوپاپ

 

2.فرسودگی رینگ های پیستون

از شایع ترین دلایل روغن سوزی میتوان به خرابی رینگ های پیستون اشاره کرد.
هر پیستون شامل 3 رینگ می باشد که 2 رینگ آن رینگ های کمپرس ( تراکم) و رینگ سوم مربوط به رینگ روغن است.
رینگ های پیستون وظیفه عایق بندی بین پیستون و محفظه احتراق با جداره سیلندر را بر عهده دارند که با گذشت زمان آنان نیز دچار فرسودگی می شوند و این عایق بندی از بین می رود و پیشرانه به روغن سوزی می افتد. اگر فرسودگی رینگ ها زیاد باشد خلاصی پیستون در سیلندر افزایش می یابد.

 

رینگ پیستون

رینگ های پیستون. (که البته نباید شیار رینگ ها روی هم قرار گیرند)

 

3.از بین رفتن شیارهای سیلندر احتراق

در داخل سیلندر احتراق شیارهایی وجود دارد که روغن در آن شیارها می رود و عمل روانکاری پیستون را انجام می دهد اگر این شیار ها صاف شوند و سطح سیلندر صیقل شود روغن از جداره سیلندر به محفظه احتراق راه پیدا کرده و اشتعال می گیرد.اگر پیشرانه به این مدل روغن سوزی کند می باید که سیلندر ها تعویض گردند ( در مربوط با بلوکه موتور با بوش تر از جمله موتورهای xu7، tu3 و …) یا در موتورهای با بلوکه خشک باید به اصطلاح بُرقو شوند ( مربوط به موتور های ef7،tu5 و …..)

 

شیارهای پیستون

شیارهای روغن بر روی جداره سیلندر

 

آیا روغن سوزی در خودروهای کم کار هم وجود دارد؟

از آنجایی که همه قطعات پیشرانه خودرو توسط یک کمپانی ساخته نمی شود پس قطعات، گرید های کیفیتی متفاوتی دارند که بر پیشرانه نصب می گردند و زمان می برد تا با یکدیگر هماهنگ شوند که  به اصطلاح عامه آبندی خودرو می گویند. برخی رانندگان به اشتباه زمانی که خودرو را از کمپانی سازنده دریافت می کنند بلافاصله با سرعت رانندگی کرده و دور موتور را بالا می برند و به خیال خود خودرو را آبندی کرده اند اما در واقعیت این گونه نیست و همانطور که گفته شد قطعات با هم هماهنگ نیستند برای نمونه در خودرو نو رینگ های پیستون دارای سختی زیادی هستند و اگر با دور بالا حرکت کنند جداره سیلندر را صیقل داده و موجب روغن سوزی می شود. آبندی صحیح، سرد و گرم شدن های متوالی پیشرانه خودرو است که قطعات را نسبت به هم هماهنگ می کند.یکی از علت هایی که گفته میشود دور موتور پیشرانه خودرو را در بالا نبرید همین است و یا حداکثر سرعت 80 کیلومتر در نیز برای عملکرد گیربکس خودرو مطرح شده است.

چگونه بفهمیم خودرو روغن سوزی دارد

روغن سوزی را میتوان از جدی ترین مشکلات برای خودرو محسوب نمود و شناسایی دقیق و تعمیر آن نیاز به ابزار مخصوص و ویژه ای دارد که تعمیرکاران از آن استفاده می کنند. کمپرس سنج ابزاری است که میتوان به کمک آن روغن سوزی دقیق هر سیلندر را تشخیص داد به این صورت که شمع های هر سیلندر را باز کرده و این ابزار را بجای شمع ها وارد می کنید و با استارت زدن مشخص می شود که هر سیلندر چه مقدار کمپرس دارد اگر فشار درون هر سیلندر کمتر از مقدار مجاز باشد آن سیلندر روغن سوزی دارد.

کمپرس سنج سیلندر

کمپرس سنج سیلندر

 

اگر ابزار در اختیار نداشتید و امکان دسترسی به تعمیرگاه نبود از روشهای زیر متوجه روغن سوزی شوید:

1.خروج دود آبی از اگزوز خودرو (برای تست روغن سوزی خودرو میتوان دور پیشرانه را تا 4000 دور بر دقیقه برای چند دقیقه نگه داشت اگر دود آبی خارج شد خودرو روغن سوزی دارد).

2.چرب شدن دهانه اگزوز

4.کم کردن محسوس روغن موتور در مدت زمان کوتاه (البته در پیشرانه xu7 کم کردن روغن  به ازای هر 1000 کیلومتر 500 سی سی امری طبیعی است)

3.افت قدرت پیشرانه (مربوط به مخلوط شدن روغن با سوخت و هوا و کثیف شدن سر شمع به اصطلاح سیاه شدن شمع)

شمع کثیف شده خودرو

شمع پیشرانه ای که روغن سوزی دارد

 

تفاوت شمع ها

تفاوت شمع سالم و شمعی موتوری که روغن سوزی دارد

 

چگونه از روغن سوزی جلو گیری کنیم

همیشه پیشگیری بهتر از درمان است خصوصا در مورد خودرو که تعمیرات گران تمام می شود. در ادامه برخی از راهکارهایی که میتوان از روغن سوزی جلوگیری نمود ذکر شده:

1.استفاده از روغن موتور مناسب خودرو ( در دفترچه راهنما هر خودرو، روغن موتور مناسب ذکر شده)

2. تعویض به موقع و مرتب روغن موتور ( با توجه به وضعیت فعلی کیفیت روغن موتورها توصیه می شود در بازه کیلومتری کمتری اقدام به تعویض کنید)

3.تعویض همزمان فیلتر روغن با روغن موتور.

4.بررسی هفتگی سطح روغن موتور که در صورت کم شدن روغن، مقدار کم شده را جبران کنید.

سخن آخر

اگر خودرویی با کارکرد بالا دارید حتما قبل از آنکه پیشرانه روغن سوزی کند سرویس های دوره ای مرتبط را انجام دهید تا از خرابی بیشتر و هزینه های تحمیلی بیشتر جلوگیری نمایید.