شرکت ایران خودرو در سال 1341 توسط برادران خیامی با نام تجاری ایران ناسیونال تاسیس شد و نخستین گروه تولیدی این شرکت اتوبوس بود.

ایران خودرو پس از حدود 5 دهه فعالیت و همکاری با برخی از خودرو سازان، همچون پژو و رنو در حوزه خودرو  توانسته تکنولوژی ساخت و مونتاژ برخی از پیشرانه ها را بدست آورد.

در این مقاله به بررسی مشخصات فنی پیشرانه های کمپانی پژو در ایران خودرو می پردازیم.

 

پیشرانه (موتور) XU7

پیشرانه xu7/jp4/l3 یکی از قدیمی ترین پیشرانه های ایران خودرو می باشد که ایران خودرو تا سال 1399 از آن استفاده کرد.

این پیشرانه داری 4 پیستون و  8 سوپاپ و حجم 1761 میلی لیتر می باشد. دارای سر سیلندر آلومینیومی و بلوکه سیلندر چدنی با طراحی بوش < تر > است. قدرت این پیشرانه برابر 100 اسب بخار و گشتاور 153 نیوتن متر است که این اعداد، قدرت خروجی  فلایویل  است و برای حالت ایده آل می باشد در صورتی که اگر قدرت خروجی چرخ را در نظر بگیریم افت 10 الی 15 درصدی خواهیم داشت که اعداد فوق به 70 الی78 اسب بخار و 120 الی 125 نیوتن متر تغییر خواهند کرد. این پیشرانه با ecu هایی مختلفی همچون ساژم، زیمنس، بوش، کروز بر خودروهای مختلفی نصب شده است.

این پیشرانه به دلایل طراحی و بلند بودن شاتون خود، گشتاور نسبتا خوبی را در دورهای پایین در اختیار راننده قرار می دهد که موجب محبوبیت این پیشرانه شده و راننده را قادر می سازد که در مسیرهایی با شیب کم بدون تعویض دنده و سنگین کردن آن به راه خود ادامه دهد یا افرادی که قصد حمل بار با وزن کمی را دارند احساس ضعف در خودرو خود نکنند.

پیشرانه xu7 به دلیل 8 سوپاپ بودن و طراحی خود پیشرانه، ناتوان در تامین هوای ورودی پیشرانه است و در دورهای بالا موفق نیست و عملا افت شدید گشتاور را میتوان در دورهای بالاتر از 4500 احساس کرد و از طرفی هم به دلیل طراحی سر سیلندر و بلوکه سیلندر مشکل سوختن واشر سر سیلندر در این پیشرانه بسیار شایع می باشد( مقاله علت سوختن واشر سر سیلندر پژو را مطالعه کنید )این پیشرانه در خودرو های سمندse ، پارس سال، 405 glx، در برخی مدل های 405 slx و سمند lx استفاده شده است.

موتور XU7

 

پیشرانه (موتور)  XU7/jp4/l4

این پیشرانه شباهت های زیادی با پیشرانه قبلی دارد و فقط در چند مورد متفاوت است. این پیشرانه دارای 4 پیستون و 16 سوپاپ می باشد و در دو حجم 1761 (1800) و 1998 (2000) میلی لیتر  وجود دارد. اولین تفاوت در سر سیلندر است که با 2 شماره وجود دارد. سر سیلندر شماره 7 برای حجم 1761 می باشد و سر سیلندر شماره 10 برای حجم 1998 (2000) می باشد. قدرت خروجی پیشرانه با حجم 1761 برابر 110 اسب بخار و گشتاور 155 نیوتن متر و قدرت خروجی پیشرانه با حجم 1998 برابر 135 اسب بخار و گشتاور 187 نیوتن متر می باشد. این اعداد با افت 10 الی 15 درصدی به چرخ ها می رسند. بلوکه سیلندر در مدل 2000 خشک طراحی شده و با مدل 1800 که بوش تر است متفاوت است. این دو پیشرانه معایب xu7/l3  را ندارند و در دورهای بالا افت شدیدی احساس نمی شود و مشکل  واشر سر سیلندر نیز رفع شده است. در مورد شتاب و سرعت نهایی نیز عملکرد بهتری از xu7/l3 دارند.

موتور XU7-L4

این پیشرانه بر روی خودروهایی همچون زانتیا و پارس elx نصب شده است.

 

پیشرانه (موتور) XUM

این پیشرانه در واقع مدل بروز رسانی شده xu7/l3 می باشد که در برخی موارد اصلاح و تقویت شده است که از سال 1393 تا سال 1396 فقط بر روی خودرو پارس elx نصب شده بود.

از جمله موارد اصلاح شده می توان به تغییر در سر سیلندر، دریچه گاز، منیفولد هوای ورودی، پیستون، میل سوپاپ و برنامه ecu اشاره کرد.دریچه گاز کمی بزرگتر شده و شکل منیفولد ورودی هوا تغییرکرده و انتقال هوا بهتر صورت می گیرد، کورس میل سوپاپ بیشتر شده ( باز و بسته شدن سوپاپ ها) که این مورد موجب افزایش گشتاور شده است.

همچنین به دلیل تغییرات در سر سیلندر و کوچکتر شدن محفظه احتراق، نسبت تراکم کمتر شده که موجب افزایش توان اسب بخار پیشرانه شده است.

و از طرفی با تغییر در کورس پیستون و افزایش کورس آن ( بالا و پایین رفتن پیستون) حجم پیشرانه بیشتر شده و از 1761 به 1905 میلی لیتر افزایش داشته است.

در مجموع تغییرات فوق، قدرت خروجی پیشرانه 105 اسب بخار و گشتاور 155نیوتن متر رسیده است.

در ادامه تغییرات نیز تلاش شد تا مشکل تنظیم دمای پیشرانه که موجب سوختن واشر سر سیلندر می شد نیز حل گردد، ولی گفته ها و شنیده ها حاکی از آن است که ایران خودرو نتوانسته چندان موفق ظاهر شود.

موتور XUM

 

پیشرانه (موتور) TU3

این پیشرانه از سال 1380 تا به امروز در حال مونتاژ و تولید توسط ایران خودرو است که فقط بر روی خودرو 206 با تیپ های 2 و 3 نصب شده است.

این پیشرانه با حجم دقیق 1360 سی سی و 8 سوپاپ دارای قدرتی برابر 75 اسب بخار و 118 نیوتن متر، گشتاور است که با توجه به وزن و اندازه خودرو 206، گزینه مناسبی است.

این موتور هم، همانند موتور xu7 به دلیل طراحی بلوکه سیلندر (بوش تر) مشکل سوزاندن واشر سر سیلندر را دارد.

از معضلات موتورهای فرانسوی می توان به دمای بالای کارکرد موتور اشاره کرد که در این موتور هم لحاظ شده و مصرف کنندگان این خودرو گِ‍‍له از دمای بالای موتور دارند و اکثرا نگران هستند که شاید مشکلی برای خودرو پیش آمده.

از مشکلات جدی این موتور روغن سوزی و نشت کمپرس در کارکردهای بالا است. به این منظور که به دلیل سایش سیلندر و رینگ پیستون، روغن وارد محفظه احتراق شده و بخار میشود و فشار هوای سیلندر هم مقداری نشت میکند. این دو مورد را میتوان به هنگام باز کردن درب روغن مشاهده کرد.

موتور TU3

 

پیشرانه (موتور) TU5

این موتور با حجم 1587 سی سی و 16 سوپاپ می تواند قدرتی برابر 110 اسب بخار و 142 نیوتن متر،گشتاور  تولید کند.این پیشرانه یکی محبوب ترین پیشرانه های شرکت پژو بین مصرف کنندگان ایرانی است. این موتور به دلیل استهلاک کم ، کم صدا بودن و از همه مهم تر قابلیت تقویت بهتر و بیشتر نسبت به سایر موتور ها آن را محبوب کرده، مهم ترین نقطه ضعف آن گشتاور تولیدی آن است که رانندگان هیجانی را راضی نمی کند که البته این مورد با ریمپ و تقویت موتور حل می شود.

این پیشرانه بر خودروهایی همچون 206 تیپ های 4 و 5 و 6، پارس lx، رانا، 405 slx  و برخی مدل های glx، اچ سی کراس نصب شده است.

موتور TU5